مرورگر تور (TOR)، دروازه ای به روی تاریکی
همهمون با مرورگرهای معمولی بزرگ شدیم؛ کروم، فایرفاکس، سافاری و … صفحات واضح، لینکهای سالم، نتایج مرتب، کوکیهایی که ما رو تعقیب میکنن، تبلیغاتی که بیشتر از خودمون مارو میشناسن. دولت ها و کمپانی های بزرگ دارن منو میبینن و منو تحت کنترل گرفتن.
مطلب منتشر شده تنها به قصد افزایش آگاهی اجتماعی میباشد و هیچ سوی نیتی ندارد. هدف دایمنز تلاش برای افزایش اطلاعات، امنیت فردی و جمعی میباشد در محیطی ایمن تا جستجوگران مبتدی طعمه شیاطین سایبری نشوند.
یه شب بیخوابی زده بود به سرم. صدای پنکه سقفی، مثل چرخیدن یه چاقوی کند توی جمجمهم میپیچید. توی تاریکی اتاق، یه سوال آزارم میداد: اگه بخوام جایی برم که هیچکس نتونه پیدام کنه، کجا باید برم؟
اول فکر کردم شوخیه. مگه میشه توی اینترنت باشی و هیچ اثری ازت نباشه؟ من به یه جمله اعتقاد دارم، هیچوقت غیرممکن وجود نداره! پس تلاش کردم دنبالش بگردم و پیداش کردم! مرورگر تور…
و از اون شب دیگه چیزی برنگشت… نه من، نه ذهنم، نه اعصابم. تور مثل یه دره بود، یه شکاف بین دنیای واقعی و چیزی که زیر سطح میجوشید. یه لبخند سرد روی یه صورت بیچشم. یه دعوتنامه که فقط کسایی اونو میگیرن که به اندازه کافی خراب شدن یا کنجکاون.
ولی یه حقیقت رو بدون: کنجکاوی، همیشه به جواب ختم نمیشه. بعضی وقتا به کابوس ختم میشه. مرورگر تور فقط یه نرمافزار نیست. یه آیینهست. آیینهای که وقتی توش نگاه میکنی، خودت رو نمیبینی! بلکه اون چیزی رو میبینی که همیشه ته ذهنت قایمش کرده بودی.
اون صدای خفهای که میگه:”اگه هیچکس نفهمه، چرا نه؟”
تو این مقاله، قرار نیست فقط یاد بگیری تور چیه. قراره همراه من بیای تا پایینترین لایههای سایه، تا لابهلای گرههایی که هیچوقت باز نمیشن، تا پشت لینکهایی که حتی گفتنشون هم خطرناکه.
پاتو بذار روی این مسیر، ولی حواست باشه، بعضی درها، وقتی باز میشن، دیگه بسته نمیشن.
تور (TOR) دقیقا چیه؟
تور (Tor) مخفف عبارت The Onion Router هستش به معنای “رهیاب پیازی” . بله، پیاز. چون ساختارش دقیقاً شبیه لایههای پیازه. اطلاعاتی که از مرورگر تور عبور میکنه، از چندین لایه رمزنگاریشده میگذره. هر لایه، یه پوشش جدیده. انگار یه پیام داخل یه پیام، داخل یه پیام دیگهست. و هر گره (node) فقط لایهی مربوط به خودش رو میفهمه. نه بیشتر.
این یعنی هیچکسی، حتی دولتها و ISPها نمیتونن بفهمن تو از کجا به کجا رفتی. در این مسیر، تو یه سایهای… بیرد، بیصدا.
مرورگر تور (TOR Browser) پروژه از از دل دولت
حالا برگردیم به منشأ این ابزار. تور یه اختراع زیرزمینی نیست. بلکه در اصل، زادهی آزمایشگاه تحقیقاتی نیروی دریایی آمریکا بود. هدفش؟ ایجاد یه کانال ارتباطی کاملاً ایمن برای جاسوسها، مخالفها، دیپلماتها و مأموران عملیاتی.
اما بعداً سورسش رو باز کردن. گفتن «برای آزادی بیان»، «برای حفاظت از حقوق بشر»، «برای حمایت از خبرنگارهای مستقل در کشورای بسته».
ولی… واقعاً برای همینه؟ یا یه شبکهی تستی بود که قراره از دلش آدمهایی مثل من و تو بیرون کشیده بشن؟
تور (TOR) و دارکوب؛ وقتی همهچیز شروع شد
تور یه ابزار ساده نیست. وقتی واردش میشی، دروازهای باز میشه به یه دنیا که از چشم گوگل و کروم و فایرفاکس پنهونه. دنیاهایی که پسوند “.onion” دارن. سایتهایی که با هیچ ابزار عادیای دیده نمیشن.
اونجا، قوانین متوقف میشن. زمان خم میشه. و انسان؟ خودش رو لختتر از همیشه میبینه.
بهش میگن دارک وب. جایی که افراد بدون ترس از اینکه شناخته بشن یا دستگیر بشن میتونن هر کاری بکنن. از فروش اسلحه گرفته تا رد روم، از قاچاق انسان تا اسناد طبقهبندیشدهی دولتها.
وقتی مرورگر تور رو باز میکنی، دنیای آشنای مرورگرهای معمولی نابود میشه. خبری از گوگل نیست، نه اینستاگرام، نه یوتیوب. فقط آدرسهایی با پسوند .onion و پنجرههایی که پشت هرکدومشون یه اتفاق لعنتی خوابیده…
(برای اینکه این مطلب رو خیلی بهتر بفهمید لطفا از طریق لینک زیر در مورد دارک وب بخونید. اون موقع میتونید درک بهتری از مرورگر تور داشته باشید)
رد روم (Red Room) – افسانه یا واقعیت؟
همیشه یه بحث داغ تو دنیای تور، این بوده: «آیا رد روم واقعیه؟»
رد روم، یعنی یه فضای لایو، که مردم از سراسر جهان وصل میشن تا شکنجه و قتل یه آدم واقعی رو تماشا کنن. با امکان کامنتگذاری… و حتی پیشنهاد روش شکنجه.
(با کلیک روی مقاله زیر میتونید همه چیز رو درباره رد روم ها بدون هیچ سانسوری مطالعه کنید)
چرا تور (Tor) هنوز پابرجاست؟
با اینهمه جنایت، سوال بزرگ اینه: چرا تور هنوز فیلتر کامل نشده؟ چرا دولتها نمیزنن نابودش کنن؟
چون خود دولتها، سازمانهای امنیتی، خبرنگارها و فعالهای حقوق بشر هم از تور استفاده میکنن. چون هیچ راه امنتری برای انتقال اسناد یا گریز از سانسور وجود نداره. یعنی تور یه چاقوی دو لبهست. یه ابزار برای نجات… و همزمان، ابزار مرگ.
تو اسناد اسنودن مشخص شد که دولت آمریکا بهراحتی داره همهی ترافیک سطح نت رو مانیتور میکنه. اما ترافیک Tor؟ نتونستن. حتی مجبور شدن خودشون نقاب بزنن و وارد تور بشن تا شاید بتونن از داخل، کاربران مشکوک رو شناسایی کنن.
جالبه بدونی بعضی از سایتهای داخل تور، توسط خود دولتها ساخته شدن. نه برای جنایت… بلکه برای تلهگذاری. بهش میگن honeypot یا همون «دام سایبری». مثلاً یه سایت جعلی فروش اسلحه یا رد روم، که پشتش FBI یا MI6 نشسته.
در کمال تعجب، مرورگر تور توسط سازمانهایی مثل:
- EFF (Electronic Frontier Foundation)
- مؤسسه نرمافزار آزاد
- و حتی خود وزارت خارجه آمریکا
هم پشتیبانی شده! چون ادعا میکنن تور یه ابزار ضروریه برای مبارزه با سانسور در کشورهایی مثل چین، ایران، روسیه و کرهشمالی. ولی اگه یه ابزار ضدسانسوره، چرا یه ابزار جنایتمحورهست؟ اینجاست که ماهیت واقعی تور شروع میکنه به شکل عوض کردن…
فلسفه انسان | تور آیینهی سیاه انسان
دیدن چیزهایی که نباید ببینی، یه هزینه داره. آدمایی که زیاد تو تور میچرخن، بعد یه مدت دیگه نمیتونن با دنیای واقعی ارتباط بگیرن. دیدن شکنجه، بازارهای انسان، قتل زنده، تجاوز کودکان، و تاریکی محض باعث آسیب روانی جبرانناپذیر میشه. تو فرومها پره از افرادی که نوشتن:
«دیگه نمیتونم بخوابم.»
«همش فکر میکنم یه نفر منو رصد میکنه.»
«میخوام فراموش کنم. ولی نمیتونم.»
تور فقط یه مرورگر نیست. تور دروازهایه که اگه ازش عبور کنی، ممکنه راه برگشت نداشته باشی. اینجا جاییه که بحث فلسفی شروع میشه. تور یه تکنولوژیه. مثل چاقو. هم میتونه جون نجات بده، هم بُکشه.
ولی دارکوب نشون داده که آدمیزاد وقتی نقاب داشته باشه، خیلی سریع تبدیل به هیولا میشه و تور، بهترین نقابه. مرورگر تور یه سوال ساده رو روبهروی ما میذاره:
وقتی هیچکس تورو نمیبینه، واقعاً کی هستی؟
تور، بیش از اینکه یه تکنولوژی باشه، یه آزمایش روی روح انسانه. وقتی نظارت و ترس از قضاوت رو از انسانها بگیری، اونچه باقی میمونه، یا خلاقیته… یا جنایت. شاید تور ساخته شد تا آزادی رو نجات بده، ولی حالا؟ حالا خودش داره مرزهای بین آزادی و تاریکی رو از بین میبره.
